یادگیری و درک درست بسیاری از مباحث علمی و فنی که در کتابهای مرجع مطرح می شود یا در دوره های مختلف دانشگاهی تدریس می گردد نیازمند پیاده سازی در قالب مثال است. اما به دلایل گوناگون، اغلب نمی توان مثال های جامعی را در کتابها یا جزوه های کلاسهای دانشگاه یافت. بطور معمول مسائلی که بعنوان مثال در کتابها یا جزوات مطرح و حل می شوند، موضعی و کوتاه هستند. یعنی مربوط به بخش کوچکی از یک مقوله علمی یا فنی هستند و جامعیت ندارند.
حجیم شدن بیش از حد یک کتاب شاید مهمترین دلیل خودداری نویسندگان از طرح و حل یک مثال فراگیر باشد. علتهای دیگری مانند انحراف از هدف اصلی کتاب و خارج شدن از موضوع را نیز نباید از نظر دور داشت. حل مثالهای کلی و فراگیر در کلاسهای دانشگاه می تواند بسیار زمان بر باشد. از این گذشته حل چنین مثالهایی ممکن است نیازمند بکارگیری ابزارهایی مانند نرم افزارهای تخصصی یا برنامه نویسی کامپیوتری باشد. این در حالیست که پرداختن به این ابزارها اصلا موضوع بحث کتابها یا کلاس درس نیست.
گاهی در علوم مهندسی نیاز است چندین مقوله یا درس جداگانه در کنار هم به کار گرفته شوند تا بتوان یک مسئله کامل را مطرح، حل و ارائه کرد. در مباحثی که در مدارج بالاتر در یک زمینه علمی مطرح می گردد، مثل بحث اجزای محدود در مهندسی سازه، حل یک مسئله مشخص شامل محاسبات بسیار حجیم و پرتکرار مثل محاسبات ماتریسی بسیار بزرگ خواهد بود. چنین محاسباتی علاوه بر نیاز مبرم به کاربرد کامپیوتر، هرگز قابل انجام و ارائه روی کاغذ یا تخته کلاس نیست. بنابراین یک ابزار بسیار نیرومند برای آموزش یعنی مثال زدن تا اندازه ای از دسترس خارج می شود. این مسئله در کیفیت آموزش بسیار اثرگذار است. زیرا:
مثال زدن اصلی ترین وسیله تاثیر بر دیگران نیست بلکه تنها وسیله است.
آلبرت انیشتین (فیزیکدان آلمانی)
مثال زدن به گفته آلبرت شوایتزر و هم به اعتقاد انیشتین تنها راه انتقال مفاهیم است. رابطه تنگاتنگی میان بیان ساده یک دانسته، مثال زدن، فهم درست یک ایده و انتقال موثر یک مفهوم است.
مثال بخش اصلی ماجرا نیست بلکه تنها بخش ماجراست. یعنی کسی که -یک مقوله را به درستی میداند و- مثال می زند با خود نمی گوید این شما و این مثالی که میخواهم بزنم. چنین چیزی کار را خراب می کند. هرکسی که به مثالی که میخواهد بزند فکر کند در حقیقت سادگی بیان خود را از دست داده است. تنها اگر کسی بیان ساده داشته باشد مثالش دیگران را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
آلبرت شوایتزر (پزشک، فیلسوف و نویسنده)